ΤΟ ΙΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ Αφορμή Μίσους Στην Πόλη

Γράφει ο Γιώργος Λιόλιος

Ασφαλώς ο γράφων δεν έχει διάθεση να παίξει με τις λέξεις. Είναι πολύ πιο σοβαρά τα πράγματα, απ' όσα φαίνονται, στην Βέροια για να μας επιτρέπεται η πολυτέλεια του λογοπαίγνιου. Και επισημαίνεται τούτο, διότι, αρκετοί είναι αυτοί που εκμεταλλεύονται την καθημερινή αγωνία ή την αδιαφορία ίων πολιτών, προκειμένου να «περνούν» στα ψιλά γράμματα ζητήματα που υποθηκεύουν την λειτουργία και το μέλλον της πόλης μας.

Αφορμή για την συγγραφή αυτών των αράδων στάθηκε η προ μηνών αποκάλυψη, στο οικόπεδο του ναού του Αγ. Ιωάννου του Ελεήμονος (και τελικά όχι μόνον σε αυτό) ενός τεράστιου αρχαιολογικού χώρου, η σημασία του οποίου είναι μάλλον πολύ σπουδαία για να αναστέλλει μέχρι σήμερα οποιαδήποτε οικοδομική εργασία στον χώρο.

Δεν θα αναλωθούμε στις λεπτομέρειες του ευρήματος, διότι βαθύτερη αφορμή του άρθρου αυτού είναι η ανάγκη να συνδιαλεχθούμε επιτέλους στην πόλη αυτή για την σημασία και την ένταξη γενικότερα του Ιερού, του μνημείου δηλαδή, στην δομή και την λειτουργία της πόλης. Διότι, την τελευταία δεκαετία, αντί να μας ενώνει το Ιερό σε μια διαδικασία αντίληψης της παραγοντικής σημασίας του για την διευκρίνιση της ταυτότητας μας τελικά, του διαλόγου και της αρμονικής ένταξης του στο δομημένο περιβάλλον, το Ιερό αποτέλεσε κι εξακολουθεί να αποτελεί πρόσφορο έδαφος εκδήλωσης μίσους. Μίσους γι’ αυτούς που το εχθρεύονται και μίσους γι αυτούς που «αγωνιούν» ή αγωνιούν για τη διάσωσή του.

Ποτέ στην τελευταία, τουλάχιστον, δεκαετία, οι διοικήσεις των δήμων είχαν την γενναία πρωτοβουλία να τολμήσουν να ανοίξουν έναν ουσιαστικό διάλογο όχι μόνον για τα θρυλλούμενα μνημεία που αποκαλύπτονται καθημερινά στα μάτια μας με αφορμή την κατεδάφιση, μιας παλιάς οικίας η την εκσκαφή ενός οικοπέδου, αλλά και για όσα ήδη υπήρχαν και γνωρίζαμε.

Με αφορμή την Κυριώτισσα και προσφάτως την οδό Μητροπόλεως, οι πολιτικές που αναπτύχθηκαν ήταν πολιτικές αντιπαράθεσης μεταξύ δημάρχου και πολιτών και, τελικά, διευθέτησης του προβλήματος περισσότερο μεταξύ των πολιτών με όρους και τρόπους πολεμικούς (κάποτε και άκρως φασιστικούς) και καθόλου ουσιαστικής παρέμβασης της ίδιας της διοίκηση ς που δημιούργησε και στην μια (αυτήν του Χασιώτη) και στην άλλη (του Σκουμπόπουλου) των περιπτώσεων το πρόβλημα.

Σε μια πόλη, που δυναμικά (αλλά άναρχα) διεκδικεί τον εκσυγχρονισμό της στην καθημερινή διαβίωση και στον τρόπο λειτουργίας της, έχουμε ανάγκη το μνημείο, όχι τόσο ή κυρίως για αισθητικούς ή μνημειολάγνους λόγους, όσο και κυρίως για τον επαναπροσδιορισμό της ταυτότητας μας και του ρόλου συνέχειας στην πόλη που έχει ο καθένας μας ξεχωριστά για την εξακολούθηση της πόλης ως κοινοτικού οργανισμού.

Το μνημείο «δείχνει» σε όσους έχουν την ευαισθησία και κυρίως την γενναιότητα να αντιληφθούν τις υποδείξεις του. Δεν είναι μία άψυχη πέτρα αλλά ένα «ζωντανό» και χρηστικό εργαλείο για να το γνωρίσουμε και να το κατανοήσουμε, να οργανωθούμε να συμβιώσουμε.

Η ευτυχής, σχεδόν ανέλπιστη, αποκάλυψη των ευρημάτων στο οικόπεδο του Αγ. Ιωάννου, μας προσφέρει μία μοναδική ευκαιρία να πειραματιστούμε σε ένα μοντέλο συμβίωσης του μνημείου με το ήδη δομημένο σύγχρονο περιβάλλον. Η αποκάλυψη διαφορετικών ιστορικών περιόδων σε ένα κομμάτι γης της πόλης και μάλιστα στο «στομάχι» της, στο πλέον κεντρικό της σημείο, επιβάλλεται να αποτελέσει επιτέλους ευκαιρία προβληματισμού σε κεντρικούς και κυρίως στους τοπικούς φορείς να ανοίξουν διάλογο προβληματισμού και απόψεων ένταξης του.

Άντ’ αυτού όμως κυριαρχεί η σιωπή και η μυστικοπάθεια. Αν εξαιρέσει κανείς την διάθεση των επιστημονικών φορέων να διατηρήσουν το θέμα στην επικαιρότητα, ο Δήμος, η αξιωματική αντιπολίτευση στο Δημοτικό Συμβούλιο και η Μητρόπολη σιωπούν ένοχα. Κάποτε, πρέπει όλοι οι θεσμικοί παράγοντες της πόλης να τοποθετηθούν τι επιθυμούν. Ανάδειξη του χώρου ή οικοδόμηση; Κα με ποιους όρους;
Ώστε να μην οδηγηθεί και πάλι η πόλη σε μία νέα σύγκρουση; Σίγουρα, όχι με τα συγκινησιακά χαρακτηριστικά που είχε η προσπάθεια διατήρησης του ρωμαϊκού μνημείου της οδού Μητροπόλεως.

Ποιος μπορεί όμως να αποκλείσει νέες οδομαχίες ή μόνο ιδεολογικές συγκρούσεις, αν ποτέ αποφασιστεί και ξεκινήσει η οικοδόμηση του χώρου με όποιο μεσοβέζικο μοντέλο οικοδόμησης «μαγειρευτεί» στις υπηρεσίες της πολεοδομίας και της ναοδομίας; Στο κάτω-κάτω έχουμε αρκετούς και ιστορικούς ναούς που εξυπηρετούν την ευχαριστιακή ενότητα και μπορούν και πρακτικά να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες του αριθμητικά αυξημένου εκκλησιαστικού σώματος.

Η σύγκρουση, για να ξεκαθαρίζουμε, δεν είναι στο DΝΑ του γράφοντα και κανενός πολίτη που επιθυμεί τον διάλογο, αλλά παθολογικό, θα έλεγε κανείς, επακόλουθο της άρνησης του διαλόγου. Και στο εύλογο ερώτημα τι θα πρέπει να γίνει με κάθε μνημείο που αποκαλύπτεται κάθε μέρα στην κατάσπαρτη από μνημεία Βέροια, ασφαλώς η απάντηση δεν μπορεί να είναι μονοσήμαντη. Το μνημείο δεν μπορεί και δεν πρέπει να εμποδίζει την λειτουργία της πόλης. Αλλά εφόσον ουδείς ανέλαβε μεταπολεμικά την γενναία πρωτοβουλία οικοδόμησης και πολεοδόμησης της πόλης περιμετρικά του βεβαιωμένου ιστορικού της χώρου, είναι μοιραία ανάγκη να μην μετατρέπεις τα μνημεία σε ανοιχτές και χαίνουσες πληγές στον βωμό μιας εργολαβικής (δήθεν όμως) ανάγκης, όπως μπορεί να είναι η απειλή κατασκευής υπόγειου χώρου στάθμευσης ή άλλων χρήσεων στην πλατεία του Αγ. Αντωνίου.

Ζητούμενο σε μια σύγχρονη πόλη που διεκδικεί ποιότητα ζωής στους πολίτες και στην καθημερινότητα της, δεν είναι ούτε η δόμηση κάθε ακάλυπτου χώρου ούτε η
Συγκέντρωση αυτοκινήτων και συνεπώς ρίπων και θορύβων στο κέντρο της. Τα ιστορικά κέντρα μπορούν να αποτελούν μοντέλα ζωής και συμβίωσης για τον υπόλοιπο πολεοδομικό ιστό της πόλης και, όπως με άλλη ευκαιρία τονίσαμε, ο τρόπος με τον οποίο θέλεις να διαχειρίζεσαι το ιστορικό κέντρο σου, αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο θέλεις να διαχειριστείς όχι μόνον πολεοδομικά κι αισθητικά την υπόλοιπη πόλη αλλά τον ίδιο τον πολιτισμό των κατοίκων της.

Οι εποχές των δημάρχων-εργολάβων της Βέροιας από το 1950 και μετά σημάδεψαν την πόλη με τον πλέον ανορθόδοξο κι άναρχο τρόπο δόμησης της. Δεν θα γίνουμε ρομαντικοί αναπολώντας εκκλησιές, αρχοντικά και δρόμους. Αλλά άλλους εργολάβους δεν χρειαζόμαστε. Όποιους κι αν φωτογραφίζει αυτό το αγωνιώδες ερώτημα! Ειδικά όμως, αν προτεραιότητα της δημοτικής αρχής είναι η καταστροφή ή κομψότερα τι ανάδειξη δια της καταχώσεως κάθε «μισητού» Ιερού — εμποδίου στον βωμό της μικροπολιτικής εξυπηρέτησης του καθένα μικρό ή μεγαλοεργολάβου και στο όνομα της «ανάπτυξης», τούτη η «φιλοσοφία» καταδεικνύει κάθε μέρα και όλο περισσότερο απειλητικά, γιατί η Κυριώτισσα εξακολουθεί να παραμένει γκέτο διασκέδασης, γιατί η εβραϊκή συνοικία εξαθλιώνεται, γιατί ο Χώρος Τεχνών χάσκει σαν κουφάρι, γιατί ο Δήμαρχος συμπεριφέρεται σαν αυτοκράτορας, γιατί...., γιατί...

Η Βέροια έχει σπουδαία κι επιτακτική ανάγκη από γενναίες πολιτικές. Οι ψηφιακές εκδοχές του πολιτισμού της πόλης είναι καλές για εσωτερική διαδικτυακή κατανάλωση και πάντως δεν δείχνουν αν χωράει και πόσο χωράει ο πολιτισμός «εντός» των τοπικών ηγετών.

Το παρόν άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την καθημερινή τοπική εφημερίδα της Βέροιας «Μακεδονική» της Τετάρτης 1ης Μαρτίου 2006 σελ. 11,

και υπογράφεται από τον Δικηγόρο της Βέροιας Γιώργο Λιόλιο, που είναι μέλος της Κίνησης Πολιτών Βέροιας 2005

«αρχή άνδρα δείκνυσι».

Αρχικό κείμενο ανακοίνωσης της Κίνησης Πολιτών

Μετά την χθεσινή συνέντευξη τύπου του Δημάρχου Βέροιας, η Κίνηση Πολιτών δεν μπορεί παρά να εκφράσει την ανησυχία της για την πορεία που διάλεξε να ακολουθήσει ο Πρώτος Πολίτης της πόλης μας.

Δυστυχώς, η στάση της Δημοτικής Αρχής, με την απαξίωση που επιδεικνύει απέναντι στον υπέρτατο θεσμό, την Δικαιοσύνη, και την τακτική της διαστρέβλωσης, ακόμη και με νομικές σοφιστείες, του ξεκάθαρου νοήματος και, κυρίως, του διατακτικού της αποφάσεως του Συμβουλίου της Επικρατείας, μας επιβάλλει να διατηρήσουμε στον υπέρτατο βαθμό την ετοιμότητά μας, ώστε να είμαστε σε θέση να προασπίσουμε την νομιμότητα, για να μην γίνουμε μάρτυρες μιας ισοπέδωσης των πάντων που επιχειρεί η Δημοτική Αρχή.

Την στάση μας αυτή δεν την επιβάλλει ούτε προσωπική, ούτε πολιτική αντιδικία, όπως επιχειρεί να μας το χρεώσει ο Δήμαρχος Βέροιας. Την επιβάλλει το καθήκον που έχουμε ως Έλληνες Πολίτες να τηρούμε τους νόμους και τις δικαστικές αποφάσεις, καθήκον που, όπως φαίνεται, δεν δείχνει να αντιλαμβάνεται η Δημοτική Αρχή, η οποία θα έπρεπε να δίνει πρώτη το καλό παράδειγμα.

Δηλώνουμε πως είμαστε έτοιμοι ανά πάσα στιγμή να συζητήσουμε καλόπιστα και ανοιχτά οποιοδήποτε από τα πολλά θέματα που αφορούν την πόλη μας και όχι μόνο να χειροκροτήσουμε, αλλά και να συστρατευτούμε με την Δημοτική Αρχή σε κάθε θετική πρωτοβουλία που θα έχει γνώμονα την πρόοδο και ευημερία της πόλης μας και όχι την ανάδειξη μιας κακώς εννοούμενης «παλληκαριάς».

Το θέμα της οδού Μητροπόλεως μπορεί να υπήρξε η γενεσιουργός μας αιτία αλλά δεν θα είναι ο αυτοσκοπός μας. Ως ενεργοί πολίτες της πόλης αυτής, με ανησυχία και όραμα για το μέλλον της, έχουμε χρέος και είμαστε έτοιμοι και πρόθυμοι να συνεισφέρουμε μακριά από κάθε πολιτική σκοπιμότητα και σε συνεργασία με οποιαδήποτε Δημοτική Αρχή, χωρίς καμία προκατάληψη.

Θα σταθούμε όμως πάντα αντίθετοι στην τακτική του «τσαμπουκά», από όπου και αν εκπορεύεται αυτή, θυμίζοντας πως «αρχή άνδρα δείκνυσι».

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΔΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΤΗ ΒΕΡΟΙΑ

ΦΩΤΟ ΙΟΥΝΙΟΣ 2006

ΦΩΤΟ ΙΟΥΝΙΟΣ 2006

ΦΩΤΟ ΑΝΟΙΞΗ 2005

ΦΩΤΟ ΑΝΟΙΞΗ 2005

ΦΩΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2005

ΦΩΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2005

Αν ο αρχαίος ( έστω ρωμαϊκής εποχής ) δρόμος ήταν αποκαλυμμένος την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης σίγουρα θα αποτελούσε σημείο αναφοράς των συμπατριωτών επαναστατών μας. Έχει καταγραφεί στην ιστορία ο σεβασμός με τον οποίο οι Έλληνες Επαναστάτες και Οπλαρχηγοί αντιμετώπιζαν τα μνημεία της Ιστορίας τους.

Αυτά τα μνημεία που λειτουργούσαν στο συλλογικό ασυνείδητο του λαού μας για χρόνια ως στοιχείο της ένδοξης πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Ας μην ξεχνάμε το γεγονός που συνέβη όταν οι Τούρκοι εγκλωβισμένοι από τα ελληνικά στρατεύματα και δίχως πυρομαχικά μέσα στην Ακρόπολη θέλησαν να γκρεμίσουν τον Παρθενώνα και τα άλλα μνημεία για να για να πάρουν το μολύβι που υπήρχε στο εσωτερικό τους . Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος και τα παλικάρια του αποφάσισαν να τους δώσουν αυτοί σφαίρες μόνο και μόνο για να μην γκρεμίσουν την Πολιτιστική τους Κληρονομιά.

Ακόμα και οι Γερμανοί δεν βομβάρδισαν το ιστορικό κέντρο της Αθηνάς στον ποιο ανελέητο πόλεμο όλων των εποχών.

Ο Δήμαρχός μας εδώ καταχώνει τον μοναδικό δρόμο παράδειγμα σε όλη την Ευρώπη που βρίσκεται σε αυτή την θέση εδώ και 2.000 χρόνια.

Ένα δρόμο που μέσα σε ελάχιστο χρόνο έγινε σημείο αναφοράς της πόλης και αναγράφεται σε πολλά διαφημιστικά και όχι μόνο έντυπα όλης της Ευρώπης.

Πριν προχωρήσει στην κατάχωση του αρχαίου μνημείου ο Δήμαρχος και οι συναυτουργοί του έπρεπε πρώτα να πειραματιστούν με άλλες λύσεις λιγότερο επώδυνες όπως για παράδειγμα με την αλλαγή κατεύθυνσης μίας εκ των δύο οδών ( Κεντρικής ή Μητροπόλεως) , με την αλλαγή κατεύθυνσης της οδού Αγ. Δημητρίου , με την διαπλάτυνση της οδού Θωμαΐδου , με την επιδιόρθωση της οδού Ακροπόλεως κ.λ.π.

Η βιαστικές αποφάσεις και δραστηριότητες σε τέτοια σημαντικά ζητήματα ποτέ δεν οδηγούν σε λύσεις προβλημάτων αλλά στο ακριβώς αντίθετο.

Ο Δήμαρχός μας εκτός από την επικαλούμενη τήρηση του προεκλογικού του αγώνα , πρόσφατα χρησιμοποίησε ως δικαιολογία για την αμφιδρόμηση και ένα γκάλοπ που αναφέρει ότι το 60% περίπου των κατοίκων της Πόλης θέλει την αμφιδρόμηση.

Και διερωτόμαστε αν στο γκάλοπ υπήρχαν οι παρακάτω ερωτήσεις θα τις λάμβανε υπόψη του;

1) θέλετε να πληρώνετε δημοτικά τέλη;

2) Θέλετε δωρεάν στάθμευση σε όλη τη Βέροια;

Με αυτές τις ερωτήσεις θέλουμε να δείξουμε ότι πολλές φορές γνωρίζουμε ότι κάποια πράματα μπορεί να τα θέλει ο λαός αλλά δεν πρέπει να παίζουμε με κάποιες έννοιες .

Ότι από τους ηγέτες μας περιμένουμε δράσεις με οράματα. Και εάν οι εποχές δεν το επιτρέπουν να έχουμε μεγάλα οράματα τότε να προχωράμε σε διορθώσεις και όχι σε καταχώσεις.